Nieuws‎ > ‎

Halfjaarlijkse CITO-toetsen

Geplaatst 2 mrt. 2012 07:40 door RKBS De Stek   [ 2 mrt. 2012 07:41 bijgewerkt ]
In deze bijlage geven we informatie over:

- het doel van de halfjaarlijkse CITO”s
- de nieuwe normering van de toetsen
- een toelichting vooraf m.b.t. een tweetal toetsen
- een wijziging in spellingleerlijn die gevolgen heeft voor de CITO-resultaten van januari

Waartoe dienen de CITO-toetsen?

Elk half jaar worden in alle groepen CITO-toetsen afgenomen. Deze toetsen zijn opgesteld op basis van de landelijke leerlijnen. In de landelijke leerlijnen staat precies aangegeven wat de opbouw is van de leerstof over alle leerjaren. Voor elk hoofdvakgebied zijn leerlijnen opgesteld.

CITO heeft voor de vakgebieden halfjaarlijkse toetsen opgesteld, af te nemen in januari en juni. Deze toetsen zijn bedoeld als signaal;
- Voor de leerlingen: op welk niveau beheersen de leerlingen de aangeboden leerstof
- Voor de groep: hoe kan ik het onderwijs aanpassen aan de niveaus van de groep, zodat het onderwijs effectiever en meer op maat is
- Voor de school: hoe presteert de school op de verschillende vakgebieden, waar liggen sterke punten en waar is extra aandacht nodig

Belangrijk verschil met de methodetoetsen is dat deze laatste toetsen veelal worden afgenomen aan het einde van een blok, en daardoor vooral aangeven hoe een leerling de leerstof op korte termijn onthoudt. De CITO-toetsen meten hoe een leerling de stof over een langere termijn onthoudt. Daardoor kunnen er verschillen zijn tussen de resultaten van de methodetoetsen en die van de CITO-toets.

Nieuwe normering

Sinds een paar jaar werken we geleidelijk met nieuwe toetsen van CITO, toetsen waarin de normering is bijgesteld omdat een aantal toetsen wel erg oud was en daardoor de scores minder betrouwbaar. Tevens heeft CITO de indeling van niveaus aangepast. In het verleden werden de scores ingedeeld in A tot en met E. Nadeel van deze indeling was dat er niet echt een gemiddelde groep was te herleiden omdat het gemiddelde op de grens zat van B en C.

De percentageverdeling in de derde kolom geeft een landelijke norm aan met betrekking tot een percentage leerlingen dat in een bepaald niveau dient te zitten.

Deze oude normering is als volgt:

Niveau A : goed tot zeer goed         25 % van de leerlingen
Niveau B : (ruim) boven gemiddeld    25 % “ “ “
Niveau C : onder gemiddeld             25% “ “ “
Niveau D : ruim onder gemiddeld       15% “ “ “
Niveau E : zeer zwak tot zwak         10% “ “ “

Bij een enkele oude toets zal er nog gebruik gemaakt worden van de oude normering, mn in groep 8, waarvoor nog niet voor elke toets een nieuwe versie is verschenen.

Vanaf dit rapport zal de nieuwe normering worden ingevuld, met een niveau-indeling van Romeins cijfer l tot en met V:

Niveau I : ruim boven het gemiddelde        20% van de leerlingen
Niveau II : boven het gemiddelde              20% “ “ “
Niveau III : gemiddeld                             20% “ “ “
Niveau IV : onder het gemiddelde              20% “ “ “
Niveau V : ruim onder het gemiddelde         20% “ “ “

De opbouw is symmetrisch, niveau lll is de gemiddelde groep. Deze indeling sluit tevens beter aan bij de niveau-indeling van de CITO-entreetoets die leerlingen in groep 7 maken.

Streven van De Stek is om een hoger percentage te behalen voor de niveaus l, ll en lll, en een lager percentage voor de twee lagere niveaus, lV en V.

De resultaten van de CITO Leestempo worden niet weergegeven in deze Romeinse cijfers, maar als bijvoorbeeld niveau E5 (eind groep 5) of M7 (midden groep 7).

Nieuwe toetsen


Inmiddels zijn voor meerdere vakgebieden nieuwe toetsen ingevoerd. Deze zijn ingevoerd vanuit groep 1/2 en dit jaar verschijnen de laatste toetsen voor groep 8. Met betrekking tot enkele toetsen geven we u graag ervaringsinformatie:

- CITO rekenen groep 1/2: Eén van de nieuwste toetsen is CITO Rekenen in de groepen 1/2. Deze heeft de CITO-toets Ordenen vervangen, een toets waar de meeste leerlingen vlot en goed doorheen kwamen. CITO heeft deze toets vervangen omdat de toets langzaamaan te gemakkelijk werd voor de leerlingen van deze tijd. De nieuwe toets is duidelijk wat moeilijker; het kan u bijvoorbeeld opvallen dat uw kind lager heeft gescoord dan de eerdere afname (van Ordenen). Voor de leerkracht is er een duidelijker differentiatie in de scores waardoor zij met haar onderwijs beter kan afstemmen op de behoeftes van de leerlingen.

- CITO Leestechniek/Leestempo: CITO heeft voor het bepalen van het technisch leesniveau een toets opgesteld waarmee op groepsniveau het niveau van het technisch lezen van een tekst in beeld kan worden gebracht, Leestechniek/Leestempo. Deze toets wordt landelijk al wat langer gebruikt, en leek in eerste instantie een handige werkvorm omdat de eerdere toetsen individueel afgenomen moesten worden, dat betekende een tijdsbesparing. Inmiddels is het op vele scholen gebruikelijk de groepstoets wel af te nemen, maar om direct daarna de leerlingen die op niveau lV of V scoorden individueel te toetsen met behulp van de DMT (Drie-minutentoets, een toets waarbij leerlingen driemaal een minuut krijgen om losse woorden te lezen, oplopend in moeilijkheidsgraad) van CITO. Dat laatste geeft toch een veel duidelijker beeld van het leesniveau, met name omdat de leerkracht de leerling zelf hoort lezen. De meeste leerlingen scoren dan hoger doordat de individuele toets echt techniek toetst en de groepstoets ook een behoorlijk aspect begrijpend lezen in zich heeft. De ervaringen met deze toets worden regelmatig gedeeld met andere basisscholen in ons samenwerkingsverband en met Eduniek. Wellicht dat we alsnog terugkeren naar de individuele afname voor alle leerlingen, zoals een aantal Fectio-scholen al heeft gedaan.

Spellingleerlijn en CITO-resultaten

Als laatste aandacht voor de leerlijn spelling en de januari-resultaten op de CITO Spellingtoets. Enkele jaren geleden is gebleken dat onze destijds nieuw gekozen taalmethode Taaljournaal een andere opbouw heeft van de leerstof dan de landelijke leerlijnen. De nieuwe CITO spellingtoets is later ontwikkeld dan onze methode Taaljournaal. Gevolg was dat onze leerlingen op de CITO-toets laag scoorden, doordat een aantal spellingcategorieën die in de toets aan bod kwam in de methode nog niet aan bod was geweest. Op advies van CITO heeft De Stek er vervolgens voor gekozen de afname van de toetsen een half jaar te vertragen; in bv januari groep 5 werd de toets van eind groep 4 afgenomen, enz.

Dit schooljaar zijn we binnen onze Stichting Fectio gestart met opbrengstgericht werken, een manier van werken waarbij de resultaten van de leerlingen mede het onderwijs aan de groep bepalen, met name gericht op het werken in drie niveaus per vakgebied. Dit schooljaar hebben we ervoor gekozen spelling als eerste op te pakken, en ervoor te zorgen dat de leerlingen de leerstof van de leerlijn krijgen aangeboden waarbij de methode het middel is om die leerstof aan te bieden. De ervaring leert inmiddels dat de overgang van het ene systeem naar het andere zorgvuldigheid vraagt en een jaar nodig heeft om daadwerkelijk omgebouwd te zijn. Vóór de herfstvakantie is in alle groepen de spellingtoets afgenomen van het einde van het schooljaar ervoor, als inhaalslag. Nu in januari zijn de gewone januari-toetsen afgenomen. Omdat de leerstof nog niet is ingehaald, zien we dat de resultaten van de leerlingen lager zijn dan in juni jl. We verwachten dat de resultaten over een jaar weer op peil zullen zijn. In de groepen zal het onderwijs op basis van de huidige leerlingresultaten en de te behalen doelen van de landelijke leerlijn op drie niveaus worden ingericht.

Aangezien in de CITO spellingtoets van groep 4 2/5 van de dicteewoorden een categorie had die nog niet in de instructie is aangeboden, heeft een grotere groep leerlingen dan gemiddeld een onvoldoende score behaald. Daarbij is het zeer waarschijnlijk dat de resultaten niet overeenkomen met hetgeen een kind echt in zich heeft. In deze groep is de uitslag wel met ouders gecommuniceerd maar wordt de score éénmalig niet opgenomen in het rapport.

Algemeen geldt voor onze school dat als de leerkracht, eventueel in overleg met de IB-er, merkt dat uw kind zich onvoldoende goed ontwikkelt, u daarvan op de hoogte wordt gesteld en er wordt aangegeven hoe de leerkracht hiermee om gaat. Veelal heeft een samenwerking tussen school en ouders een vruchtbaar effect als het gaat om extra oefenmomenten thuis, naast het oefenen op school.

Monique Koolen

Februari 2012
Comments